Welke koffiemok bij welke koffie?

Laatst bijgewerkt op: 25 juli 2024

Uit onderzoek blijkt dat de vorm en kleur van de mok waaruit je koffie drinkt invloed heeft op de smaak. Eigenlijk niet heel gek, want je drinkt verschillende wijnsoorten ook niet uit hetzelfde soort glas. Thijs van de Mokken Fabriek vertelt hoe dit komt en waar je op moet letten bij het kiezen van de juiste koffiemok.

Naast wijnglazen, is het redelijk bekend dat je ook bier uit verschillende glazen drinkt. Bij wijn heeft dat te maken met de luchttoevoer, hier heeft bijvoorbeeld een rode wijn vaak baat bij. Rode wijn wordt uit een groter en boller glas gedronken om de wijn te luchten, waardoor de smaken zich intenser ontwikkelen. De vorm van een bierglas is gemaakt om de aroma’s en smaken op de juiste manier naar voren te brengen, overeenkomstig met de specifieke biersoort. Daarnaast heeft bij bier de vorm van het glas grote impact op de schuimvorming. Naar het effect van het soort glas op hoe alcoholische dranken smaken, is veel onderzoek gedaan, maar hoe zit dat met koffie? 

Koffieproeven

Hoe je koffie ervaart, heeft te maken met meer dan smaak of geur. In de koffiewereld worden woorden als ‘tonen’ en ‘aroma’ gebruikt om een koffieboon te beschrijven. Dit heeft te maken met onder andere geur, smaak en mondgevoel waardoor een woord als smaakbeleving het proces beter omvat. Een smaakbeleving is als het ware opgebouwd uit signalen die je met verschillende zintuigen waarneemt. De geur van de koffie komt via je neus binnen, wat een stimulus geeft voor reuk en als je een slok koffie neemt, worden de smaakpapillen geprikkeld. 

De invloed van de koffiemok

Dankzij de veelzijdigheid van koffie is het een veel onderzochte drank. De meest gebruikte smaken om koffie mee te beschrijven, zijn bitter, fris, zoet en zuur. Het land van herkomst van de koffieboon, de soort koffieplant, de verwerkingsmethode, de branding en de zetmethode en al dan niet gebruik van melk hebben allemaal invloed op de uiteindelijke smaak van de koffie. Naast het waarnemen van geur en smaak neem je ook andere stimuli waar. Zoals de kleur van de koffiemok, al hebben deze niets met de koffie zelf te maken. Tock wijst onderzoek uit dat ook deze stimuli effect hebben op de smaakbeleving. Je kunt je koffie dus nog beter laten smaken door de juiste mok te kiezen, zoals je het juiste wijnglas bij een wijn kiest. 

Vorm

Een espresso bestaat uit verschillende laagjes die, indien goed gezet, perfect in balans zijn. Boven op de espresso zit een cremalaag. Het crema zegt wat over hoe goed de espresso is gezet én is belangrijk voor het schenken van latte art. Een gebroken crema geeft een minder goede basis om een figuurtje op te schenken. Daarom wil je deze intact houden. Daarnaast geeft het hazelnootkleurige laagje met een compacte schuimstructuur een romig en vol mondgevoel aan de espresso. Hoe de espresso in de koffiemok valt, heeft effect op hoeveel lucht er in de espresso komt en beïnvloedt de cremalaag. Om de cremalaag intact te houden, is het daarom belangrijk om een kopje te gebruiken dat hieraan bijdraagt. Kies voor een kopje met een bolling, zoals een ei-vormig kopje zodat de espresso niet in het kopje plenst, maar er mooi in terechtkomt. 

Kleur

Kleuren roepen associaties op bij mensen. Rood doet je misschien denken aan rozen en blauw aan de lucht. Dit is ook zo bij de kleur van een mok, die ervoor zorgt dat je een bepaalde verwachting hebt van wat er in de mok zit. Zo zorgt een roze koffiekop ervoor dat je een zoete koffie verwacht en zorgen gele en groene kopjes ervoor dat je een koffie verwacht waarbij de nadruk op aciditeit ligt. Door de kleur van de mok af te stemmen op de soort koffie, komen de verwachting van de smaak en wat je daadwerkelijk proeft, overeen. Als je verwachting niet in lijn ligt met wat je proeft, wordt de smaakbeleving vaak minder prettig ervaren. Je kunt hierop inspelen door de kleur van de mok te laten matchen met de soort koffie die je drinkt of schenkt!

Materiaal

Het effect van de kleur van een koffiemok komt duidelijk naar voren bij een experiment met witte porseleinen mokken en ondoorzichtig blauwe of doorzichtige glazen mokken. De café latte was de koffie die hierbij centraal stond. En wat bleek? Deze smaakte intenser uit een porseleinen, witte mok dan wanneer deze gedronken werd uit een van de andere mokken. Wil je een Specialty Coffee boon écht goed ervaren? Dan zou onze voorkeur uitgaan naar een wit koffiekopje van porselein. Het materiaal heeft ook voordelen; het houdt lang warmte vast, zodat jouw favoriete koffie of thee lang lekker blijft. 

Voor welke mok ga jij? Bekijk het meest complete assortiment koffiekopjes op mokken-fabriek.nl

Bronnen

Carvalho, F. M., & Spence, C. (2018). The shape of the cup influences aroma, taste, and hedonic judgements of specialty coffee. Food Quality and Preference, 68, 315–321. 

Mirabito, A., Oliphant, M., Van Doorn, G., Watson, S., & Spence, C. (2017). Glass shape influences the flavour of beer. Food Quality and Preference, 62, 257–261. 

Spence, C., & Carvalho, F. M. (2019). Assessing the influence of the coffee cup on the multisensory tasting experience. Food Quality and Preference, 75, 239–248. 

Van Doorn, G. H., Wuillemin, D., & Spence, C. (2014). Does the colour of the mug influence the taste of the coffee? Flavour, 3(1). 

Van Doorn, G., Woods, A., Levitan, C. A., Wan, X., Velasco, C., Bernal-Torres, C., & Spence, (2017). Does the shape of a cup influence coffee taste expectations? A cross-cultural, online study. Food Quality and Preference, 56, 201–211. 

Wan, X., Zhou, X., Woods, A. T., & Spence, C. (2015). Influence of the glassware on the perception of alcoholic drinks. Food Quality and Preference, 44, 101–110.