Laatst bijgewerkt op: 15 juni 2026
Deel 1 van 3 in een drieluik over oorsprong, duurzaamheid en smaak
Achter een kop koffie gaat meer schuil dan alleen de boon zelf. Dat geldt ook voor La Reserva de ¡Tierra! Cuba, waarvan de herkomst wordt bepaald door landschap, mensen en kennis. De reis begint in de bossen van Sierra Maestra, in het oosten van Cuba. Hier werkt Lavazza, samen met de Fondazione Lavazza, aan een project waarin kwaliteit en duurzaamheid centraal staan, met nauwe betrokkenheid bij het lokale landschap.
La Reserva de ¡Tierra! Cuba is een biologische koffie, volledig traceerbaar via blockchaintechnologie, en geteeld met aandacht voor het bosecosysteem en de gemeenschappen die er werken. De koffie is het resultaat van een keten waarin wetenschappelijk onderzoek, lokale kennis en keuzes in teelt en verwerking samenkomen.
Cuba heeft een sterke traditie in agronomisch onderzoek. In het binnenland van het eiland ontwikkelde INAF, het agroforestry-onderzoeksinstituut, methoden om koffieplanten gericht te vermeerderen. Een daarvan is somatische embryogenese, een techniek waarbij nieuwe planten worden opgekweekt uit kleine stukjes blad van een bestaande plant.
Deze methode maakt het mogelijk om eigenschappen van de moederplant nauwkeurig te behouden. In de praktijk levert dat twee effecten op. Enerzijds blijven gewenste genetische kenmerken behouden, anderzijds ontstaat er meer uniformiteit in de productie. Dat helpt om verschillen tussen oogsten te beperken en de kwaliteit stabiel te houden.
Dit vormt een eerste stap in de ontwikkeling van de hoge kwaliteit koffie. Andere keuzes in de keten bouwen hierop voort.
In het Cubaanse agroforestry-model groeien koffieplanten niet in intensieve monoculturen, maar binnen bestaande bossystemen. Het is een zelfvoorzienend systeem: boomkronen beschermen de koffieplanten tegen direct zonlicht en helpen de bodem vochtig te houden en dragen bij aan de opbouw van organisch materiaal.
Joris Werring, Project Manager HMSHost Nederland: “Ik verwachtte strakke rijen planten. In plaats daarvan liep ik door een levend bos. Met koffie, maar ook met verhalen, handen en gezichten. Dat was mijn grootste verrassing"
Het gebruik van pesticiden en chemische meststoffen is hier uitgesloten. Het resultaat is een productiesysteem dat biodiversiteit ondersteunt en daarnaast aanvullende voedselbronnen en inkomsten oplevert voor boerengezinnen, onder meer via de teelt van fruit naast koffie.
Dit model, dat in het verleden mede door publieke instellingen werd gestimuleerd, heeft bijgedragen aan een duidelijke verandering in landgebruik. Sinds de jaren zestig nam het bosareaal in Cuba toe van 12 naar 42 procent. Dat cijfer weerspiegelt niet alleen ecologische keuzes, maar ook een bredere manier van omgaan met landbouw en landschap. In Cuba is koffie nauw verweven met het dagelijks leven.
Tijdens een door Lavazza en de Lavazza Foundation georganiseerde reis kregen barista’s en koffieprofessionals uit verschillende landen de mogelijkheid om de productieketen van dichtbij te volgen. Ze bezochten plantages, spraken met telers en observeerden verschillende fases van het proces, van teelt en opkweek tot oogst en bosbeheer.
Antonio Pane, Sales Director EuroCoffee UAE: “Als ik deze koffie straks weer serveer, vertel ik dit verhaal. Niet alleen waar de koffie vandaan komt, maar vooral wat het echt bijzonder maakt”
Het programma is niet opgezet als opleiding, maar als kennismaking met de praktijk. Door het proces van dichtbij te volgen, ontstaat inzicht in hoe kwaliteit stap voor stap wordt opgebouwd. Die kennis werkt door in het dagelijks werk van barista’s en koffieprofessionals.
Het teeltsysteem in Cuba is terug te proeven in de koffie. Het smaakprofiel is mild en evenwichtig, met tonen van amandel en melkchocolade en een licht fruitige afdronk die aan gedroogde pruim doet denken. De koffie wordt langzaam gebrand in trommelbranders, een methode die bedoeld is om deze eigenschappen zoveel mogelijk te behouden.
La Reserva de ¡Tierra! Cuba is biologisch gecertificeerd, volledig traceerbaar en afkomstig uit regio’s en gemeenschappen die deelnemen aan het duurzaamheidsprogramma van de Lavazza Foundation.
In het volgende deel van dit drieluik staat de oogst en verwerking centraal. We kijken naar de handmatige selectie, fermentatie en verdere stappen die bepalend zijn voor de kwaliteit van de koffie.
Dit artikel is onderdeel van een drieluik over La Reserva de ¡Tierra! Cuba.
Lees ook:
Deel 2: Van oogst tot verwerking
Deel 3: Gemeenschap en cultuur
Share on
Het beste van KTC in je inbox
Schrijf je nu in voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.
Benieuwd naar meer? Word lid van koffieTcacao en krijg toegang tot exclusieve artikelen, interviews en tips over specialty coffee, thee en cacao. Zo blijf je altijd op de hoogte van trends, gear en events.
Volgens Spencer Hyman, oprichter van craft-chocoladeplatform Cocoa Runners, moeten we chocolade anders leren eten.
Jerevan staat vooral bekend om zijn rijke geschiedenis, maar ontwikkelt zich ondertussen ook tot een verrassende bestemming voor liefhebbers van specialty coffee. In deze citytrip naar de Armeense hoofdstad ontdek je verborgen branderijen, moderne koffiebars en een traditioneel theehuis.
Van hogere Fairtrade-prijzen en koffiebonen voor thuis tot een tentoonstelling over koffie en koloniale geschiedenis: dit speelt er in september.
