Laatst bijgewerkt op: 25/04/2025
Met verschillende brandprofielen bepalen koffiebranders de uiteindelijke smaak van jouw koffie. Zo zie je op verpakkingen vaak light, medium en dark roast staan, maar wat zijn nu eigenlijk de verschillen? We bespreken het in deze blog.
Nadat koffiebonen machinaal of met de hand zijn geoogst, worden ze zorgvuldig geselecteerd voor verdere verwerking waarbij de bessen tot een bepaald vochtpercentage worden gedroogd en ontdaan worden van hun schil. Hiervoor bestaan verschillende verwerkingsmethoden. Deze groene koffie komt in balen, direct of via een importeur, bij de koffiebrander aan om te branden. Tijdens het branden worden de bonen verhit tot temperaturen tussen de 180 en 250°C. Hierbij vinden allerlei chemische reacties plaats.
De tijdsduur, temperatuur, kracht van de luchtstroom en de draaisnelheid van de trommel waarin de koffiebonen worden geroosterd, bepalen samen het zogeheten brandprofiel. Hierbij geldt: hoe langer je de bonen brandt, hoe donkerder de branding. Elk profiel resulteert in een andere smaak.
Light roast koffie wordt gebrand voor een kortere tijd. Deze bonen hebben, zoals de naam al doet vermoeden, een lichtbruine kleur. Doordat ze maar kort worden gebrand, blijft de oorspronkelijke smaak van de koffieboon beter behouden dan bij bijvoorbeeld een dark roast koffie. Kenmerkend zijn de fruitige, zure tonen en de relatief lichte body. Omdat de natuurlijke karaktereigenschappen bij dit brandprofiel zo duidelijk naar voren komen, worden light roast koffies vaak gebruikt voor filterkoffie.
Kenmerken
Medium roast koffie verwijst naar koffiebonen die langer zijn gebrand dan lichte roasts, maar korter dan dark roasts. De bonen worden gebrand totdat ze een medium bruine kleur krijgen. Dit resulteert in een evenwichtige smaak met een lager zuurgehalte dan lichte roasts en minder bitterheid dan donkere roasts. Voor veel koffiedrinkers is dit een mooie balans.
Kenmerken
Dark roast koffie is koffie die langer en langzamer is gebrand dan medium of light roasts. Hierdoor hebben de bonen een donkerdere kleur en ontwikkelen ze een intense, bittere smaak. De langere brandduur zorgt ervoor dat de natuurlijke oliën van de bonen naar de oppervlakte komen, wat resulteert in een glanzend uiterlijk.
Dark roast koffie wordt in de specialty coffee scene ook wel verbrande koffie genoemd. Je verliest door de intense branding namelijk veel van de oorspronkelijke smaken van de boon en eindigt met veel bitters. Het is een slimme manier om koffie van een lagere kwaliteit een uniforme smaak te geven. Zogenaamde defecten (niet lekkere boontjes) vallen zo veel minder op.
Dat was ook een van de redenen waarom dit brandprofiel voor lange tijd de norm was. Koffie van mindere kwaliteit kon er op die manier mee door en de krachtige smaak was geliefd bij veel koffiedrinkers. Tegenwoordig, met de toenemende interesse naar specialty coffee, vindt er een verschuiving plaats en zien we een toenemende interesse naar light roasts. Binnen de specialty coffee beweging staan namelijk niet alleen de bereidingsmethode centraal, maar ook de unieke smaken van hoogwaardige koffiebonen. De light roast kwam als geroepen.
Kenmerken
Bij omniroast worden koffiebonen op een langzame en gelijkmatige manier gebrand. Dit zorgt ervoor dat de natuurlijke suikers in de bonen karamelliseren zonder te verbranden, waardoor een rijke, zoete smaak ontstaat. Tegelijkertijd worden de zuren in de bonen gebalanceerd, wat resulteert in een ronde, volle body zonder bitterheid.
In tegenstelling tot traditionele brandprofielen, die vaak focussen op lichte, medium of donkere roosters, streeft omniroast ernaar om met één brandprofiel alle zetmethodes te kunnen bereiden. Omdat omniroast licht genoeg is voor filter en net donker genoeg is voor espresso, heb je bij dit brandprofiel vaak een korter shot nodig qua extractie om tot de zogenaamde ‘sweet spot’ te komen. Dit is de balans tussen aciditeit en bitters. Voor omniroasts worden vaak exclusievere koffies gebruikt die op een speciale manier verwerkt zijn (zoals bijvoorbeeld bonen met een anaerobe fermentatie). Met een korter shot bereik je bij deze koffie al eerder de sweet spot.
Flashroast is een techniek die vooral grote, industriële branderijen toepassen. In 90 seconden worden grote hoeveelheden koffie onder hoge temperaturen gebrand, waarbij de buitenkant van de boon verbrandt en de binnenkant onvoldoende kan ontwikkelen. Dit levert dan ook geen kwaliteitskoffie op en wordt vooral toegepast voor instantkoffie.
Koffie onderging de afgelopen decennia een bijzondere transformatie: van een alledaagse drank naar een ambachtelijke ervaring met een eigen cultuur. Lees hier verder over third wave coffee en andere koffiegolven.
Share on
Het beste van KTC in je inbox
Schrijf je nu in voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.
Benieuwd naar meer? Word lid van koffieTcacao en krijg toegang tot exclusieve artikelen, interviews en tips over specialty coffee, thee en cacao. Zo blijf je altijd op de hoogte van trends, gear en events.
Thee van Brabantse velden, een branderij die van het gas af wil en twee chocoladerepen om te winnen. Plus: fruitige frisdrank als alternatief voor je tweede koffie.
Matcha proeven vraagt om een andere benadering dan het proeven van getrokken thee.
Koffievisionair Maxwell Colonna-Dashwood deelt zijn visie op specialty coffee, klimaatverandering en schaalvergroting.
